Routekaart Chemie

Randvoorwaarden om samen met de overheid aan te werken

De oplossingsbomen kennen ieder hun eigen randvoorwaarden, en deze staan vermeld per boom. Daarnaast wil de chemie ook samen met de overheid vier algemene randvoorwaarden oppakken om de routekaart mogelijk te maken. Hieronder staan deze vier toegelicht.

1. Goedkope resources gas
Onconventioneel gas, zoals schaliegas, tight gas en coalbed methane, wordt steeds vaker toegepast. Als energiebron maar ook als feedstock. De productie ervan is echter een intensief industrieel proces en kent een groter milieurisico dan de productie van conventioneel gas. Dit is vooral te wijten aan de hoeveelheid putten die geboord moeten worden en de speciale technieken (fracking) nodig zijn om het gas te winnen.

Kostenvoordeel
Om mondiaal competitief te blijven, moet gebruik gemaakt worden van het kostenvoordeel van schaliegas (hoewel die niet altijd goedkoper is). Nederland hoeft niet per se aan schaliegaswinning te doen, mits de industrie over dezelfde gasprijs kan beschikken als die zich nu ontwikkelt voor de schaliegasmarkt.

Feedstock
Naast een prijsvoordeel kan schaliegas ook als feedstock dienen voor de chemie en zo deels aardolie vervangen. Fossiele bronnen worden dan wel als feedstock gebruikt maar de producten hebben een lagere CO2-footprint dan die uit aardolie. Dat geldt natuurlijk nog meer voor ‘gewoon’ gas.

2. Ondergronds werken met maatschappelijk draagvlak
CO2-opslag, het gebruik van geothermie en het winnen van schaliegas zijn belangrijke ondergrondse activiteiten voor de chemie. De technieken zijn al op kleinere en grotere schaal toegepast in projecten buiten de chemiesector. Tal van dit soort projecten hebben echter vertraging opgelopen of zijn afgeblazen. Veelal door maatschappelijke weerstand.

Not In My BackYard
Hoe om te gaan met de maatschappelijke weerstand ofwel NIMBY (Not In My BackYard)? Meestal komt dit voort uit een gebrek aan betrokkenheid bij energiegerelateerde projecten. Door de juiste partijen op de juiste manier en op het juiste moment bij het project te betrekken, vergroot de kans op maatschappelijke acceptatie. De overheid speelt hierbij een cruciale rol.

3. Hoe om te gaan met lokale weerstand tegen energieprojecten?
Wat zijn wereldwijd methodes, richtlijnen, instrumenten en stappenplannen om de maatschappelijke en vooral lokale weerstand tegen energieprojecten te beperken?

  • Identificeer stakeholders: benoem alle stakeholders op lokaal, regionaal en nationaal niveau reeds in de ontwerpfase van een project.
  • Inventariseer omgeving, kennisniveau en verwachtingen: ontmoet en spreek met (vertegenwoordigers van) alle stakeholders om hun kennisniveau en verwachtingen rondom het project in kaart te brengen.
  • Informeer en betrek stakeholders: geef stakeholders de informatie die ze wensen over het project, via de gepaste kanalen.
  • Pas ontwerp aan: laat stakeholders meedenken over het ontwerp, de uitvoering, de evaluatie of andere elementen van het project.

Succes met stakeholderstrategie: het Otway-project in Australie
Een succesvol voorbeeld is het Otway-project in Australië. Hier wordt CO2-opslag gedemonstreerd. Het Otway-project benadrukt vanaf het begin het creëren van vertrouwen en acceptatie binnen de gemeenschap. Na een uitgebreide inventarisatie van kennisniveaus en pijnpunten in de directe en verdere omgeving van het project is een informatie- en educatieprogramma opgezet. Ook is een ‘gemeenschapsvertegenwoordiger’ aangesteld die fulltime contact onderhoudt met de omgeving en het directe aanspreekpunt is. Een referentiegroep met vertegenwoordigers van omwonenden en lokale stakeholders overlegt regelmatig met de projectleiding. Met deze stakeholderstrategie, niet alleen vooraf maar ook tijdens de uitvoering van het project, blijft de omgeving het project accepteren. Ondanks de hinder ervan.

4. Klimaatbrief 2050
Eind 2011 is de ‘Klimaatbrief 2050: uitdagingen voor Nederland bij het streven naar een concurrerend, klimaatneutraal Europa’ aangeboden aan het kabinet. De brief schetst de bouwstenen voor een klimaatneutrale economie en de visie van het kabinet hierop. De rol die de totale industrie maar vooral de chemische industrie daarin speelt, is aanzienlijk. De chemische industrie wil aan de hand van de routekaart en de visualisaties met de overheid in gesprek blijven over de route naar 2050.